De patiënt als regisseur – Deel 8: Motivatie om digitale middelen te gebruiken

1Ik spreek veel mensen over het gebruik van een Persoonlijk Gezondheidsdossier of andere digitale middelen in de zorg die we onder de paraplu eHealth scharen. Van veel mensen hoor ik dat ze dit soort digitale middelen gaan gebruiken als ze beschikbaar komen, maar net zo vaak hoor ik dat deze mensen ermee stoppen voordat het middel enig nut heeft gehad. In deze blog wil ik stil staan bij dit verschijnsel.

Nonchalant over ziekte
Als iemand ziek is of een beperking heeft, is dat een negatieve ervaring. Het feit dat je zorg nodig hebt en dat je afhankelijk bent van anderen geeft bij veel mensen een onprettig gevoel. Het feit dat er digitale middelen worden aangeboden is een stimulans om de zelfredzaamheid te vergroten en meer zelf te gaan bijdragen aan de zorg. Voor veel mensen is dit bewust of onbewust de aanleiding om met eHealth te beginnen. Toch haken veel mensen snel weer af. Blijkbaar is zelfredzaamheid op zich zelf niet motiverend genoeg om trouw te blijven aan deze digitale vorm van zorg. Dit is ook wat ik veel terug zie als ik met mensen spreek die ziek zijn of een beperking hebben. Wat mij bijvoorbeeld opvalt is dat chronisch zieken vaak nonchalant zijn over hun ziekte of aandoening en ontkennend gedrag vertonen. Dit nonchalante en ontkennende gedrag maakt dat men snel stopt met het gebruik van eHealth.

Stimulerende functionaliteit
Als we dit weten moeten we eHealth oplossingen uitbreiden met functionaliteit of technieken die de mens motiveren om trouw te blijven aan de (digitale) zorg. We moeten het gedrag van mensen veranderen waardoor men zich verbindt met eHealth oplossingen. Bijvoorbeeld door het betrekken van het sociale netwerk bij de (digitale) zorg. Resultaten kunnen delen met vrienden en familie en deze vrienden en familie ook de mogelijkheid geven om te reageren op de resultaten. Op deze manier ontstaat positieve feedback, wat motiverend werkt. Ook het belonen van mensen voor gezondheidsbevorderende activiteiten werkt motiverend. Bij voorkeur persoonlijke beloningen die dicht bij de persoon staan die ze krijgt. Het werkt meer motiverend als een familie lid of vriend een beloning aanbiedt dan dat je in een shop iets uit kan zoeken dat aangeboden wordt door commerciële bedrijven.

eHealth moet leuker!
Al met al moeten eHealth oplossingen gewoon veel leuker worden! Ik ben ervan overtuigd dat er nog meer manieren zijn om behandeltrouw te bereiken door leuke gedragsveranderende toepassingen aan te bieden. Ik roep alle lezers van deze blog dan ook op om ideeën met mij te delen. Een goed en revolutionair idee kunnen we dan misschien in co-creatie gaan realiseren!

6 reacties op “De patiënt als regisseur – Deel 8: Motivatie om digitale middelen te gebruiken

  1. Beste Dirk,
    Ik heb het helemaal met je eens dat e-health leuker en uitdagender moet en goed dat je daar aandacht voor vraagt. Interactiemogelijkheden, e-health beschikbaar maken via mobile devices en veel aandacht aan vormgeving en lay-out zijn m.i. daarbij belangrijk. Maar het begint bij het actief betrekken van de doelgroep bij het ontwikkelen van e-healthtoepassingen. Zet patiënten in de rol van adviseur en geef ze beslissingsbevoegdheid t.a.v. het eindproduct. Het is mijn overtuiging en ervaring dat co-creatie door patiënten op te nemen in je projectgroep, onlosmakelijk verbonden is met het succes van e-health, en innovatieve zorgproducten oplevert die wel aansluiten. Een mooi initiatief in dit verband is het GGZe-lab van GGzEindhoven.

    Vriendelijke groeten,
    Anne Wetsels
    Beleidsmedewerker/Projectleider e-health Mondriaan Kinderen en Jeugdigen

    • Beste Anne,

      Dank je wel voor je reactie. Ik deel je mening volledig dat patienten belangrijk zijn om eHealth producten echt tot een succes te maken. Het vroegtijdig betrekken van patienten zorgt voor aansluiting van een eHealth oplossing bij de doelgroep, maar ook voor betrokkenheid. Het gevoel te hebben dat de eHealth oplossing ook door de patient zelf is ontwikkeld. Dat stimuleert het gebruik enorm.

  2. Hallo,

    Ik zag laatst een flyer in mijn eigen apotheek om het bestellen van medicijnen te vergemakkelen. Aanmelden voor een e-health site. Prima, dacht ik. Maar na aanmelden duurde het eerst al een aantal dagen voordat ik een reactie terug kreeg. Okee, dat kan. Daarna begon de procedure. Ik moets van elke medicatie aangeven waar ik het voor gebruikte en nog wat info. Aangezien ik nogal wat medicatie gebruik, was ik hier lang mee bezig. Afijn, uiteindelijk was alles ingevuld. Omdat pilletje A bijna op was, wilde ik die gelijk bestellen. En dat kon dus niet!!! En dat was de enige reden waarom ik mij had aangemeld! En dat idee werd ook aangeraden in de flyer van de apotheek, om de wachttijden te verminderen!
    Na overleg met de apoteek bleek, dat hier nog een mankement in zat wat betreft het programma.
    Wat wel naar voren kwam bij het aanmelden was, dat ik een “buddy” of coach kon (bijna moest) invoeren, die mij kon helpen bij het managen van de medicatie en bijv mijn therapietrouw kon stimuleren. Maar dat wilde ik helemaal niet!
    Ik wilde gewoon snel en efficiënt mijn medicatie kunnen overzien en bestellen. Zonder extra bemoeienis van anderen.

    Hoewel ik in het algemeen erg enthousiast word van allerlei
    e-health mogelijheden, hield het hier voor mij op.
    Ik heb de Apotheker verzocht mij weer uit het systeem te verwijderen.
    De apotheker bood mij nog een alternatief aan, maar ook hier zaten nog allerlei beperkingen in.

    Helaas bied ik u in dit blog dus geen revolutionair idee aan.

    Maar het idee om vrienden en gamilie te betrekken, zodat die je kunnen belonen? Voor mij klinkt dat eerder toch wat betuttelend.
    En als een e-health toepaasing wordt aan geraden en nog teveel kinderziektes bevat, zoals in bovenstaand voorbeeld…Dan wordt het er echt niet leuker op.

    Gelukkig heb ik ook goede ervaringen met E-health.
    Voor mij persoonlijk vind ik de dingen die mij nog zelfstandiger maken hetbeste.

    Ondanks dat ik (nog) geen revolutionair idee heb voor u, hoop ik dat u toch iets heeft aan deze reactie. Het is bijna een nieuw blog geworden 😉

    Yvonne

    • Beste Yvonne,

      Bedankt voor uw reactie. Een belangrijke les die ik uit uw verhaal haal is dat eHealth het moet doen. Mensen haken af, wanneer een oplossing niet werkt en komen waarschijnlijk nooit meer terug. Je hebt maar een keer de kans op een eerste indruk!

      Dirk Jan

  3. Een korte opname liep uit op een langer ziekteproces. Jammergenoeg in die tijd geen blog bijgehouden, want ik was noodgedwongen wel de regisseur tijdens mijn behandeling. Was ik niet voortdurend zo alert geweest op hetgeen dreigde mis te gaan, had ik t volgens mijn echtgenoot niet overleefd.

    Voor de ernstig zieke patiënten binnen mijn eigen specialisme die vaak langdurig opgenomen zijn, vraag ik mij af of het mogelijk is een digitaal zorgboek te ontwikkelen waarin zijzelf, en eventueel ook familie/vrienden en verpleegkundigen aantekeningen kunnen maken gedurende een opname. Dit om achteraf beter te kunnen begrijpen hoe verblijf is verlopen. Vaak wordt niet de hele opnameperiode ‘bewust’ beleefd door patiënt, waardoor verwerkingsproces moeilijker kan verlopen. Praktisch gezien, zal het ontwikkelen niet zo ingewikkeld zijn, maar ik ben geïnteresseerd in de misschien wel lastige juridische aspecten vwb privacy. Mag je direct naasten toegang geven tot een digitaal zorgboek of is dit juridisch te vergelijken met een Electronisch Patiënten Dossier?

    • Bedankt voor uw reactie.
      Het klopt dat een gedeeld zorgboek relatief makkelijk te ontwikkelen is.
      Privacy is, zoals u zelf al opmerkt, een heel belangrijk aspect.

      Privacy gaat echter altijd om een individu. Als ik er bijvoorbeeld voor kies om mijn medicatiegebruik op facebook te zetten, zal ik dat zondermeer kunnen doen. privacy gaat pas spelen als derden gaan bepalen of en welke informatie wordt uitgewisseld.
      Wanneer een zorgboek aangemaakt wordt door een persoon en deze persoon kan zelf bepalen wie de informatie mag lezen en zelfs mag aanvullen mag dat gewoon. In dit geval is het niet te vergelijken met de juridische aspecten rond het EPD. Het verschil met het EPD zit namelijk in het feit dat derden (zorgorganisaties) informatie gaan uitwisselen met betrekking tot een bepaald persoon.

      Ik hoop dat dit antwoord u verder helpt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *